Kanada’da Emeklilik Sistemi ve Emekli Maaşları Hakkında Her Şey
- Murat Koçak
- 18 Kas
- 9 dakikada okunur
Kanada, sunduğu yüksek yaşam kalitesi, güçlü sosyal güvenlik ağı ve evrensel sağlık sistemiyle emekliler için cazip bir ülke olarak öne çıkıyor. Peki Kanada’da emeklilik şartları, emeklilik yaşı ve emekli maaşlarının miktarı konusunda neler bilmelisiniz? Bu rehberde Kanada’da emeklilik sistemiyle ilgili tüm detayları ele alacağız. Kanada’da emekli olma koşullarından emeklilik maaşlarına, Yaşlılık Yardımı (Old Age Security - OAS) gibi devlet desteklerinden göçmenler için emeklilik haklarına kadar merak ettiğiniz her konuda güncel bilgiler sunuyoruz. Ayrıca Kanada’da erken emeklilik imkânı, emekliler için sağlık hizmetleri ve emeklilikte yaşam masrafları hakkında da kapsamlı bir bakış bulacaksınız.
Kanada’da Emekli Olma Şartları Nelerdir?
Kanada’da emekli olabilmek için temel şartların başında yaş kriteri gelir. Birçok kişinin aklındaki Kanada’da emeklilik yaşı kaç sorusunun cevabı genellikle 65’tir. Kanada’da resmi bir zorunlu emeklilik yaşı yoktur, ancak devlet destekli emeklilik gelirleri (OAS ve Kanada Emeklilik Planı gibi) için standart yaş 65 olarak kabul edilir. Çoğu Kanadalı bu yaş civarında iş hayatını sonlandırmakla birlikte, daha erken veya geç emeklilik de mümkündür.
Emeklilik haklarından faydalanabilmek için başlıca şartlar şunlardır:
Yaş kriteri: 65 yaş ve üzeri olmak. (Kanada Emeklilik Planı kapsamındaki maaşı daha erken almak isteyenler, 60 yaşından itibaren azaltılmış bir miktarla emekli aylığı almaya başlayabilirler.)
Kanada’da ikamet süresi: OAS’e hak kazanmak için 18 yaşından sonra en az 10 yıl Kanada’da yaşamış olmanız gerekir. (Tam OAS ödemesi için 40 yıl ikamet şartı bulunmaktadır.)
Prim ödemesi: Kanada Emeklilik Planı (CPP) gelirinden yararlanmak için çalışma hayatınız boyunca CPP primleri ödemiş olmanız gerekir. Ne kadar çok ve uzun süre prim ödediyseniz, alacağınız CPP emekli maaşı o kadar yüksek olur.
Yasal statü: Emeklilik maaşlarına hak kazanmak için Kanada vatandaşı olma zorunluluğu yoktur. Kalıcı oturma izni (Permanent Resident) ile Kanada’da çalışıp yaşayan kişiler de aynı emeklilik haklarından faydalanabilir.
Kanada’da emekli olma kararı esnektir: İsteyenler 65’ten sonra çalışmaya devam ederek emekliliklerini erteleyebilirler. Emeklilik gelirini geç başlatmak, ileride alınacak aylık tutarı yükseltir (örneğin, OAS ödemesini 70 yaşına kadar erteleyenler, normalde 65’te alacakları miktardan %36 daha fazla aylık gelir elde eder).
Kanada Emekli Maaşı Ne Kadar?
Kanada’da alacağınız emekli maaşı tutarı birkaç faktöre bağlıdır. Devlet tarafından sağlanan iki ana emeklilik geliri kaynağı vardır: Yaşlılık Yardımı (OAS) ve Kanada Emeklilik Planı (CPP). Alacağınız toplam emeklilik maaşı, bu iki kaynaktan elde edeceğiniz tutarların yanı sıra varsa işyerinizin özel emeklilik planı ve kişisel birikimlerinize göre değişir.
Yaşlılık Yardımı (OAS): 65 yaşını dolduran tüm uygun Kanada sakinlerine devlet tarafından ödenen temel bir emeklilik maaşıdır. 2025 itibarıyla 65–74 yaş arası için maksimum OAS ödemesi aylık yaklaşık 740 CAD civarındadır; 75 yaş üzerindekiler için ise bu tutar %10 artışla yaklaşık 814 CAD seviyesindedir. OAS tutarı her üç ayda bir enflasyona göre güncellenir. Belli bir gelir eşiğinin üzerinde kazancı olanlar için OAS ödemesinde kademeli kesinti uygulanır; örneğin, 2024 itibarıyla yıllık geliri ~90.000 CAD’ı aşanlar OAS’nin bir kısmını geri öder.
Kanada Emeklilik Planı (CPP): Çalışırken yaptığınız prim ödemelerine dayalı bir emeklilik maaşıdır. Alacağınız CPP tutarı, çalışma yıllarınızdaki kazancınıza ve yatırdığınız prim miktarına göre hesaplanır. 2025 yılı itibariyle 65 yaşında CPP’ye yeni başlayanlar için ortalama CPP emekli aylığı yaklaşık 900 CAD düzeyindedir. Tam prim ödeyerek maksimum düzeyde katkı yapmış olanlar için ise 65 yaşında alınabilecek azami CPP emekli maaşı aylık 1.433 CAD civarındadır. CPP, isteğe bağlı olarak 60 yaşından itibaren azaltılmış miktarla alınmaya başlanabilir veya 70 yaşına kadar ertelenerek daha yüksek bir tutarla alınabilir (her bir erteleme yılı, maaşı yaklaşık %8 oranında artırır).
Gelir Destekleri (GIS): Geliri düşük olan emekliler için Kanada hükümeti, OAS ödemesine ek olarak Garantili Gelir Ek Ödemesi (GIS) adıyla bir destek sunar. Hiç başka geliri olmayan ve yalnız yaşayan bir emekli, 2025 itibarıyla OAS ile aylık en fazla ~1.827 CAD (OAS + GIS toplamı) ödeme alabilir. (Çiftler için veya farklı durumlar için GIS tutarları değişir.) GIS ödemesi vergiye tabi değildir, ancak bu desteği almak için yıllık gelir durumunuzu beyan etmeniz (vergi beyanınızı yapmanız) gerekir. Sonuç olarak, Kanada emeklilik maaşı ne kadar sorusunun cevabı kişiden kişiye değişir. Sadece asgari düzeyde devlet desteğine hak kazananlar için aylık birkaç yüz dolarlık bir gelir söz konusuyken, çalışma yaşamı boyunca yüksek prim ödeyen ve özel birikimleri olanlar aylık binlerce dolara varan emeklilik geliri elde edebilir. Birçok kişi, devlet maaşlarını işyeri emeklilik fonları veya kişisel tasarruflarıyla destekleyerek hedeflediği yaşam standardına uygun bir emeklilik bütçesi oluşturur.
Yaşlılık Yardımı (OAS) ve Kanada Emeklilik Geliri Sistemi
Yaşlılık Yardımı (OAS), Kanada devletinin 65 yaşını doldurmuş tüm hak sahiplerine sunduğu, prim ödemesine dayanmayan bir temel emeklilik maaşıdır. OAS’e hak kazanmak için Kanada’da yetişkinlik döneminizde belirli bir süre ikamet etmiş olmanız gerekir (40 yıl ve üzeri ikamet tam tutar içinken daha az süre için orantılı olarak kısmi ödeme yapılır). En az 10 yıl Kanada’da yaşamış olanlar kısmi OAS almaya başlayabilir. (Türkiye gibi bazı ülkelerle yapılmış sosyal güvenlik anlaşmaları, eksik ikamet sürelerinin telafi edilmesini sağlayabilir; örneğin Kanada’da yeterli yaşamışlık süresi yoksa, Türkiye’deki çalışma süreleriniz ikamet süresi olarak sayılabilir.)
OAS, genel vergilerle finanse edilir ve çalışma geçmişine bakılmaksızın gelir sağlayarak tüm yaşlılara taban bir güvence sunar. OAS sisteminin bir parçası olarak, geliri düşük emeklilere Garantili Gelir Ek Ödemesi (GIS) verilir. Ayrıca 60–64 yaş arası olup eşi OAS/GIS alan veya eşini kaybetmiş düşük gelirli kişiler için Allowance (Eş veya Dul için Aylık Destek) programları bulunmaktadır. Bu ek yardımlar, en kırılgan durumdaki yaşlıların da geçim güvencesine sahip olmasını amaçlar.
Kanada’nın emeklilik geliri sistemi genel olarak üç ana bileşenden oluşur:
Devlet tabanlı yaşlılık destekleri: Yaşlılık Yardımı (OAS) ve düşük gelirli emekliler için Garantili Gelir Ek Ödemesi (GIS) gibi ikamete dayalı devlet yardımları.
Sosyal sigorta planı: Kanada Emeklilik Planı (CPP) ve Quebec Emeklilik Planı (QPP); çalışma yaşamı boyunca ödenen primlere dayalı, kazanca göre değişen emeklilik maaşları.
Özel emeklilik ve birikimler: İşverenler tarafından sunulan emeklilik planları (örneğin şirket emeklilik sandıkları) ve bireysel emeklilik birikimleri (RRSP, TFSA gibi), emeklilikte ek gelir sağlayan kişisel tasarruflar.
Göçmenler İçin Emeklilik Hakları
Kanada’ya sonradan yerleşen göçmenler de ülkenin emeklilik sisteminden tam anlamıyla yararlanabilir. Kanada’da kalıcı oturma izni almış göçmenler, Kanada vatandaşları ile aynı emeklilik haklarına sahiptir. Yani çalışıp prim ödediklerinde CPP biriktirebilir, yeterli ikamet süresine ulaştıklarında OAS hakkı kazanabilirler. Ancak göçmenlerin dikkat etmesi gereken bazı özel durumlar vardır.
Kanada’ya sonradan yerleşen göçmenlerin emeklilik konusunda bilmesi gerekenler:
Eşit haklar: Kalıcı oturum sahibi (PR statüsündeki) göçmenler, emeklilik maaşları ve sağlık hizmetleri açısından Kanada vatandaşları ile aynı haklara sahiptir. Önemli olan, Kanada’da geçirdikleri süre ve yaptıkları katkılardır.
Kısmi OAS hakkı: Kanada’ya ileri yaşta göç eden bir kişi, yeterli ikamet süresi olmaması nedeniyle başlangıçta OAS alamayabilir. En az 10 yıl Kanada’da yaşadıktan sonra kısmi OAS almaya hak kazanır. Örneğin 60 yaşında Kanada’ya gelen biri, 70 yaşında 10 yıllık ikamet kriterini doldurarak OAS başvurusu yapabilir.
Sosyal güvenlik anlaşmaları: Türkiye gibi ülkelerle yapılan anlaşmalar sayesinde göçmenler eksik ikamet veya prim sürelerini telafi edebilir. Kanada’da yeterli priminiz yoksa Türkiye’deki çalışma yıllarınız CPP hakkı kazanmak için sayılabilir; benzer şekilde yetersiz Kanada ikametiniz varsa Türkiye’deki sigortalı yıllarınız OAS’e hak kazanmanızı sağlayabilir. Bu anlaşmalar çerçevesinde, her iki ülkenin emeklilik maaşlarına hak kazanmanız mümkün olabilir.
Yurt dışında emekli maaşı almak: Kanada emeklilik maaşlarınızı ülke dışında da almaya devam edebilirsiniz. CPP ödemeleri, ikamet ettiğiniz ülkeye bakılmaksızın yaşam boyu yapılır. OAS ödemelerinin Kanada dışında kesintisiz devam etmesi için en az 20 yıl Kanada’da yaşamış olma şartı vardır; aksi halde OAS, yurt dışında 6 aydan uzun kalındığında durdurulabilir. (Türkiye ile yapılan sosyal güvenlik anlaşması kapsamında bu şartlar karşılıklı olarak esnetilebilmektedir.) Kanada’dan emeklilik maaşı alan bir kişi, Türkiye’de ikamet etse bile anlaşma koşulları dahilinde bu maaşı almayı sürdürebilir. Benzer şekilde, Türkiye’den emekli maaşı hak eden bir göçmen, bu maaşını Kanada’da yaşamaya devam ederken alabilir.
Kanada’da Erken Emeklilik Mümkün Mü?
Kanada’da resmi emeklilik yaşı 65 olsa da, bu yaştan önce iş hayatından ayrılarak emekliliğe adım atmak da mümkündür. Elbette erken emeklilik için finansal açıdan iyi bir planlama yapmak gerekir. Kanada’da emeklilik yaşı ve çalışmadan emekli olmak fikri (özellikle Financial Independence, Retire Early - FIRE hareketinin popülerleşmesiyle) sıkça gündeme gelmektedir. Ancak devletin emeklilik programları belirli yaşlardan önce devreye girmediği için, 65’ten çok daha önce çalışmayı bırakmayı hedefleyenlerin geçimlerini tamamen kişisel birikimleri veya pasif gelirleriyle sağlamaları gerekir. Devlet tarafından sağlanan emeklilik gelirlerini erken almanın sınırlı yolları vardır. Kanada Emeklilik Planı (CPP) maaşınızı 60 yaşından itibaren almaya başlamanız mümkün olsa da, bu durumda alacağınız tutar normal 65 yaş seviyesinden %36 civarında daha düşük olacaktır. OAS ise 65 yaşından önce alınamaz; sadece özel durumlarda, 60–64 yaş arasındaki düşük gelirli eşler için Allowance programı devreye girer. Dolayısıyla, örneğin 55 yaşında emekli olmayı planlayan birinin 60 veya 65 yaşına kadar olan dönemde geçim masraflarını kendi tasarruflarıyla karşılaması gerekecektir.
Erken emekliliğin bir başka yolu da iş hayatını kademeli olarak azaltmaktır. Birçok Kanadalı, 60’lı yaşlarının başında tam zamanlı işi bırakıp yarı zamanlı veya danışmanlık şeklinde çalışmaya devam ederek kademeli emekliliği tercih ediyor. Bu sayede hem daha düşük tempoda çalışmanın hem de emeklilik dönemine yumuşak geçiş yapmanın avantajlarını yaşıyorlar. Sonuç olarak, Kanada’da erken emeklilik mümkün olmakla birlikte, bunun başarıyla gerçekleşmesi için kapsamlı bir finansal plan ve gerekirse kademeli geçiş stratejisi şarttır.
Kanada’da Emekliler İçin Sağlık Hizmetleri
Kanada’nın sağlık sistemi evrensel ve kamu kaynaklı bir sistemdir. Bu durum, ülkedeki tüm kalıcı sakinlerin emekliler de dahil temel sağlık hizmetlerine ücretsiz erişimi olduğu anlamına gelir. Emekliler için Kanada’da sağlık hizmetleri, aile hekimi muayenelerinden uzman tedavilere ve hastane bakımına kadar provincial health insurance (eyalet sağlık sigortası) kapsamında genellikle ücretsiz sunulur. Yani emekli olduğunuzda sağlık sigortanızı kaybetmezsiniz; çalışırken sahip olduğunuz kamu sağlık güvencesi emeklilikte de aynen devam eder. Bununla birlikte, Kanada’nın kamu sağlık sistemi her masrafı kapsamaz. Örneğin reçeteli ilaçlar, diş tedavileri, gözlük masrafları veya fizik tedavi gibi hizmetler genellikle devlet sigortasının kapsamı dışındadır.
Birçok eyalet, 65 yaş üstü kişiler için ek ilaç ve sağlık destek programları sunar (örneğin Ontario’da 65 yaş üzerindeki emeklilerin reçeteli ilaçlarının büyük kısmı eyaletin ilaç programı kapsamında karşılanır). Bunların dışında, emekliler özel sağlık sigortası poliçeleri satın alarak diş ve göz bakımı gibi teminat altına alınmamış alanlardaki masraflarını güvence altına alabilirler. Uzun süreli bakım ve yaşlı bakımı da emekliler için önemli bir konudur.
Kanada’da huzurevi veya bakım evi hizmetleri eyalet hükümetlerince sübvanse edilse de tamamen ücretsiz değildir ve genellikle bekleme listeleri mevcuttur. Emekliler, ihtiyaç duyduklarında evde bakım hizmetleri, gezici hemşire ziyaretleri veya yardımlı yaşam tesisleri gibi seçeneklerden faydalanabilirler. Federal ve eyalet düzeyindeki programlar, yaşlı bireylerin sağlık ve bakım ihtiyaçlarını karşılamayı hedefler; bu sayede gerekli durumlarda tıbbi cihaz desteği, rehabilitasyon, fizyoterapi veya evde kişisel bakım gibi hizmetlere erişim mümkün olmaktadır.
Emeklilikte Kanada’da Yaşam Masrafları
Emeklilikte Kanada’da yaşam masrafları, bulunulan bölgeye ve yaşam tarzına göre değişmekle birlikte genel olarak yüksektir. Özellikle büyük şehirlerde yaşam maliyeti dünya ortalamasının hayli üzerindedir. Toronto, Vancouver gibi metropollerde konut maliyetleri emekliler için en büyük gider kalemlerinden biri olabilir; örneğin Toronto’da tek yatak odalı bir dairenin kirası 2025 itibarıyla aylık 2.000 CAD civarına ulaşmıştır. Daha küçük şehir veya kasabalarda yaşam nispeten daha uygun maliyetli olsa da buralarda da ısınma, yiyecek, ulaşım gibi temel giderler dikkate alınmalıdır. Kanada’daki emekliler gelir planlaması yaparken yaşam masraflarını dikkatlice hesaplanmalıdır.
Devlet emeklilik maaşları (OAS ve ortalama CPP birlikte) çoğu zaman temel ihtiyaçları karşılamaya yetse de genellikle önceki çalışma gelirinin yerine tamamen geçmez. Finans uzmanları, rahat bir emeklilik için çalışma gelirinizin yaklaşık %70–80’ine denk gelen bir yıllık gelire ihtiyaç duyulabileceğini belirtmektedir. Birçok Kanadalı, artan yaşam maliyetleri ve uzun yaşam süresi beklentisi nedeniyle emeklilik için en az 1 milyon CAD birikim hedeflediklerini ifade etmektedir.
Emeklilik bütçenizi planlarken aşağıdaki temel gider kalemlerini göz önünde bulundurmalısınız:
Konut: Kira veya ev kredisi (mortgage) ödemeleri, emlak vergileri, ev bakım masrafları.
Gıda ve fatura giderleri: Market alışverişi, mutfak masrafları, elektrik, su, ısınma, telefon ve internet faturaları.
Ulaşım: Kişisel araç kullanıyorsanız benzin, sigorta, bakım masrafları; toplu taşıma kullanıyorsanız aylık kart ücretleri.
Sağlık harcamaları: Reçeteli ilaçlar (eğer eyalet programınca karşılanmayanlar varsa), diş ve göz sağlığı giderleri, varsa özel sağlık sigortası primleri. İleride gerekebilecek evde bakım veya huzurevi masrafları da bu gruba dahildir.
Sosyal yaşam ve hobi: Kültürel etkinliklere katılım, tatil ve seyahat planları, hobiler ve diğer eğlence giderleri.
Vergiler: Emeklilik gelirleriniz (OAS, CPP gibi) vergiye tabi olabilir. Net gelirinizi hesaplarken gelir vergisi kesintilerini dikkate almayı unutmayın.
Olumlu olarak, Kanada’da emekliler için bazı özel indirim ve destekler bulunabilir. Örneğin birçok belediye toplu taşımada yaşlılar için indirimli tarife sunar; bazı eyaletler emlak vergisi indirimleri veya enerji faturalarında sübvansiyon uygulayabilir. Yine de emeklilik planlaması yaparken gerçekçi bir bütçe oluşturmak ve beklenmedik masraflara karşı pay ayırmak çok önemlidir. Özellikle sağlıkla ilgili harcamalar ve uzun vadede ortaya çıkabilecek bakım ihtiyaçları, emeklilik birikimlerini planlarken mutlaka değerlendirilmesi gereken unsurlardır.
C&C Kanada Eğitim, Vize ve Göçmenlik Hizmetleri olarak Kanada’da yeni bir hayat kurmayı planlayan danışanlarımıza emeklilik planlamasından göçmenlik sürecine kadar her adımda profesyonel rehberlik sunuyoruz. Kanada’nın emeklilik sistemi, vize ve göçmenlik süreçleri ile güncel yasal düzenlemelerini yakından takip eden ekibimiz, sizin durumunuza en uygun stratejileri belirlemenize yardımcı olmaktadır.
Amacımız, her bir danışanımızın Kanada’da emeklilik yolculuğunu güvenle, bilinçli ve huzurlu bir şekilde tamamlamasını sağlamaktır. Eğer siz de Kanada’da emeklilik veya göçmenlik konusunda uzman desteği arıyorsanız, C&C Kanada Eğitim, Vize ve Göçmenlik Hizmetleri ile iletişime geçerek danışmanlık hizmetlerimizden faydalanabilirsiniz.
Derinlemesine Uzmanlık ve Bilgi Deneyimi
Ekibimiz Kanada'nın göçmenlik yasaları ve düzenlemeleri üzerine geniş ve ayrıntılı bilgiye sahiptir. Bu, size en güncel ve doğru yönlendirmeyi sunarız.
Etik ve Profesyonel Danışmanlık
Müşterilerimizin çıkarlarını her zaman ilk sıraya koyarak, etik değerlere bağlı kalarak stratejik ve profesyonel tavsiyeler sunuyoruz.
Açık ve Net Fiyatlandırma
Biz, C&C Kanada'da Eğitim ve Göçmenlik Danışmalığı olarak, hizmetlerimizin maliyetini açık ve net bir şekilde belirleyerek, sürpriz ücretler olmaksızın değerli hizmetler sunmayı taahhüt ediyoruz.
Kişiye Özel Esnek Yaklaşımlar
Her müşterinin benzersiz ihtiyaçlarını anlıyor ve bu doğrultuda, kişisel hedeflerinize ve koşullarınıza uygun özel çözümler sunmak için esnek bir yaklaşım benimsiyoruz.
Üstün Müşteri Memnuniyeti
Müşterilerimize sunduğumuz üstün hizmet kalitesiyle, onların ihtiyaçlarını sorunsuz ve memnuniyetle karşılayarak, güvene dayalı kalıcı ilişkiler kurmayı hedefliyoruz.
Göçmenlik Danışmanlığı Hizmetleri İçin İletişime Geçin
Kanada'ya göç etmeyi düşünüyor ancak nereden başlayacağınızı bilmiyor musunuz? Profesyonel göçmenlik danışmanlarımızla iletişime geçin ve Kanada'ya sorunsuz bir geçiş yapın. Şimdi Randevu Alın
Eğitim Danışmanlığı İçin Bilgi Alın
Kanada'da eğitim fırsatları hakkında daha fazla bilgi mi arıyorsunuz? Uzman eğitim danışmanlarımız, ideal üniversitenizi bulmanıza yardımcı olabilir. Randevu Alın
Detaylı Bilgi İçin Kaynaklarımızı İnceleyin
Kanada'nın coğrafi, iklim ve nüfus özellikleri hakkında daha fazla bilgi mi arıyorsunuz? Web sitemizdeki detaylı kaynaklarımızı inceleyin ve Kanada hakkında her şeyi öğrenin
Sosyal Medya Hesaplarımızı Takip Edin
Günlük ipuçları, güncellemeler ve Kanada hakkında ilginç bilgiler için sosyal medya hesaplarımızı takip edin!